Điều hòa không khí - Chương 6

106
1
p
ϖ
1
1
H
1
v
1
p
ϖ
n
H
n
n
v
n
n
p
ϖ
2
H
2
2
v
2
2
Tråí khạng thy lỉûc täøng ca âỉåìng äúng l
Σ∆
p
Theo âënh lût Becnuli ta cọ :

H
1
+
ρω
2
1
/2 = H
n
+
ρω
2
n
/2 +
Σ∆
p (6-4)







Hçnh 6.2 : Phán bäú cäüt ạp ténh dc theo kãnh giọ

Hay:
H
n
= H
1
+
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p
Tỉì âọ suy ra :
∆
H = H
n
- H
1
=
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p (6-5)
Thnh pháưn
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 gi l âäü
gim cäüt ạp âäüng.

Nhỉ váûy âãø duy trç cäüt ạp ténh trãn tuún äúng khäng âäøi
∆
H =0 ta phi thiãút kãú hãû thäúng
kãnh giọ sao cho
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p = 0
Ta cọ cạc trỉåìng håüp cọ thãø xy ra nhỉ sau:
a) Trỉåìng håüp
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 =
Σ∆
p
:
Gim cäüt ạp âäüng bàòng täøng täøn tháút trãn tuún
äúng
.
Nhỉ váûy cäüt ạp âäüng â biãún mäüt pháưn âãø b vo täøn tháút trãn tuún äúng.
Khi âọ : H
1
= H
n
nghéa l cäüt ạp ténh khäng thay âäøi dc theo âỉåìng äúng. Âáy l trỉåìng
håüp l tỉåíng, täúc âäü v lỉu lỉåüng åí cạc miãûng thäøi s âãưu nhau.
b) Trỉåìng håüp
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 >
Σ∆
p hay H
1
< H
n


Gim cäüt ạp âäüng låïn hån täøng täøn tháút ạp lỉûc trãn tuún äúng.
Trong trỉåìng håüp ny ta cọ H
n
> H
1
, pháưn cäüt ạp âäüng dỉ thỉìa gọp pháưn lm tàng cäüt ạp
ténh cúi âỉåìng äúng, lỉåüng lỉåüng giọ cạc miãûng thäøi cúi låïn hån, hay giọ däưn vo cúi
tuún äúng.
Trỉåìng håüp ny cọ thãø xy ra khi :
- Täúc âäü âoản âáưu quạ låïn, nãn ạp sút ténh trãn trong äúng ráút nh trong khi täúc âäü âoản
cúi nh. Trong mäüt säú trỉåìng håüp nãúu täúc âäü âi ngang qua tiãút diãûn nåi làõp cạc miãûng thäøi åí
âoản âáưu quạ låïn thç cạc miãûng thäøi âáưu cọ thãø tråí thnh miãûng hụt lục âọ tảo nãn hiãûn tỉåüng
hụt kiãøu EJectå. Âãø khàõc phủc, cáưn gim täúc âäü âoản âáư
u, tàng täúc âäü âoản cúi. Vç thãú khi
lỉu lỉåüng dc theo kãnh giọ gim thç phi gim tiãút diãûn tỉång ỉïng âãø duy trç täúc âäü giọ,
trạnh khäng nãn âãø täúc âäü gim âäüt ngäüt .
- Âỉåìng äúng ngàõn, êt tråí lỉûc củc bäü nhỉng cọ nhiãưu miãûng thäøi hồûc âoản r nhạnh.
Trỉåìng håüp ny tråí lỉûc
Σ∆
p ráút nh, nhỉng täúc âäü gim nhanh theo lỉu lỉåüng. Âãø khàõc phủc
cáưn gim nhanh tiãút diãûn âoản cúi nhàòm khäúng chãú täúc âäü ph håüp.
c) Trỉåìng håüp
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 <
Σ∆
p hay H
1
> H
n
Gim cäüt ạp âäüng nh hån täøng täøn tháút ạp lỉûc trãn tuún äúng.
Trong trỉåìng håüp ny giọ táûp trung vo âáưu tuún äúng.

107
ϖ
p
ϖ
p
1
H
1
1
v
1
v
H
2
2
2
2
12
ϖ
p
H
n
n
n
v
n
n
Ngun nhán gáy ra cọ thãø l:
- Täúc âäü âoản âáưu nh, ạp sút ténh låïn nãn lỉu lỉåüng giọ ca cạc miãûng thäøi âáưu låïn v
cúi tuún äúng lỉu lỉåüng khäng âạng kãø.
- Täøn tháút âỉåìng äúng quạ låïn : Âỉåìng äúng quạ di, cọ nhiãưu chäø khục khuu.
- Tiãút diãûn âỉåìng äúng âỉåüc gim quạ nhanh khäng tỉång ỉïng våïi mỉïc âäü gim lỉu lỉåüng
nãn täúc âäü dc theo tuún äúng gim êt, khäng gim tháûm chê cn tàng. Vç thãú cäüt ạp ténh âáưu
tuún äúng låïn hån cúi tuún äúng.
Vç váûy khi thiãút kãú âỉåìng äúng cáưn phi chụ :
- Thiãút kãú gim dáưn tiãút diãûn âỉåìng äúng dc theo chiãư
u thäøi mäüt cạch håüp l , tu thüc
vo tråí lỉûc ca âỉåìng äúng.

4) Sỉû phán bäú cäüt ạp ténh trãn âỉåìng äúng hụt.
Xẹt mäüt kãnh hụt, täúc âäü trung bçnh v cäüt ạp ténh ca dng khäng khê tải tiãút diãûn cọ
miãûng hụt âáưu l
ω
1
v H
1
, ca miãûng hụt thỉï 2 l
ω
2
v H
2
v ca miãûng hụt thỉï n l
ω
n

v H
n
.

Tråí khạng thy lỉûc täøng ca âỉåìng äúng l
Σ∆
p






Hçnh 6.3 : Phán bäú cäüt ạp ténh dc theo kãnh hụt
Theo âënh lût Becnuli ta cọ :

H
1
+
ρω
2
1
/2 = H
n
+
ρω
2
n
/2 +
Σ∆
p
Hay:
H
n
= H
1
+
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p
Hay :
∆
H = H
n
- H
1
=
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p (6-6)
Âãø
∆
H = 0 ta phi âm bo :
ρ
(
ω
2
1
-
ω
2
n
)/2 -
Σ∆
p = 0
Hay nọi cạch khạc täúc âäü giọ dc theo chiãưu chuøn âäüng ca dng khäng khê phi gim
dáưn v mỉïc âäü gim phi tỉång ỉïng våïi mỉïc tàng täøn tháút
Σ∆
p.
Do lỉu lỉåüng dc theo chiãưu chuøn âäüng ca giọ trong kãnh hụt tàng dáưn v täúc âäü giọ
cng phi gim dáưn , vç thãú tiãút diãûn kãnh hụt phi låïn dáưn.

6.1.2.2 Mäüt säú váún âãư liãn quan tåïi thiãút kãú âỉåìng äúng giọ
1) Lỉûa chn täúc âäü khäng khê trãn âỉåìng äúng
Lỉûa chn täúc âäü giọ cọ liãn quan tåïi nhiãưu úu täú.
- Khi chn täúc âäü cao âỉåìng äúng nh, chi phê âáưu tỉ v váûn hnh tháúp, nhỉng tråí lỉûc hãû
thäúng låïn v âäü äưn do khê âäüng ca dng khäng khê chuøn âäüng cao.
- Ngỉåüc lải khi täúc âäü bẹ, âỉåìng äúng låïn chi phê âáưu tỉ v váûn hnh låïn, khọ khàn làõp âàût,
nhỉng trå
í lỉûc bẹ.

108
Täúc âäü håüp l l mäüt bi toạn kinh tãú, k thût phỉïc tảp. Bng 6.3 dỉåïi âáy trçnh by
täúc âäü giọ thêch håüp dng âãø tham kho lỉûa chn khi thiãút kãú.


Bng 6.3 : Täúc âäü giọ trãn kãnh giọ, m/s

Bçnh thỉåìng
ÄÚng cáúp ÄÚng nhạnh
Khu vỉûc Âäü äưn nh
ÄÚng âi ÄÚng vãư ÄÚng âi ÄÚng vãư
- Nh åí 3 5 4 3 3
- Phng ng
- Phng ng k.s v bãûnh viãûn
5 7,6 6,6 6 5
- Phng lm viãûc
- Phng giạm âäúc
- Thỉ viãûn
6 10,2 7,6 8,1 6
- Nh hạt
- Ging âỉåìng
4 6,6 5,6 5 4
- Vàn phng chung
- Nh hng, cỉía hng cao cáúp
- Ngán hng
7,6 10,2 7,6 8,1 6
- Cỉía hng bçnh thỉåìng
- Cafeteria
9,1 10,2 7,6 8,1 6
- Nh mạy, xê nghiãûp, phán x 12,7 15,2 9,1 11,2 7,6

2) Xạc âënh âỉåìng kênh tỉång âỉång ca âỉåìng äúng
Âãø váûn chuøn khäng khê ngỉåìi ta sỉí dủng nhiãưu loải äúng giọ: Chỉỵ nháût, vng, ä van,
trn. Tuy nhiãn âãø tênh toạn thiãút kãú âỉåìng äúng giọ thäng thỉåìng ngỉåìi ta xáy dỉûng cạc gin
âäư cho cạc äúng dáùn trn. Vç váûy cáưn qui âäøi tiãút diãûn cạc loải ra tiãút diãûn trn tỉång âỉång,
sao cho täøn tháút ạp sút cho mäüt âån vë chiãưu di âỉåìng äúng l tỉång âỉång nhau, trong âiãưu
kiãûn lỉu lỉåüng giọ khäng thay âäøi.
Âỉåìng kênh tỉång âỉång cọ thãø xạc âënh theo cäng thỉïc hồûc tra bng. Âãø thûn låüi cho
viãûc tra cỉïu v lỉûa chn , ngỉåìi ta â láûp bng xạc âënh âỉåìng kênh tỉång âỉång ca cạc
âỉåìng äúng dảng chỉỵ nháût nãu åí bng 6-4.
- Âỉå
ìng kênh tỉång âỉång ca tiãút diãûn chỉỵ nháût âỉåüc xạc âënh theo cäng thỉïc sau :

a, b l cảnh chỉỵ nháût, mm
Tuy täøn tháút giäúng nhau nhỉng tiãút diãûn trãn 2 äúng khäng giäúng nhau
S' = a x b > S =
π
x d
tâ
2
/ 4
- Âỉåìng kênh tỉång âỉång ca äúng ä van:
mm
ba
ba
d
td
,
)(
).(
.3,1
25,0
625,0
+
=
(6-7)
(6-8)

109
A - Tiãút diãûn äúng ä van :
A =
π
x b
2
/ 4 + b(a-b)
a, b l cảnh di v cảnh ngàõn ca ä van, mm
p L chu vi màût càõt : p =
π
.b + 2(a-b), mm
25,0
625,0
.55,1
p
A
d
td
=


111
Bng 6-4 : Âỉåìng kênh tỉång âỉång ca äúng chỉỵ nháût

a b, mm
mm 100 125 150 175 200 225 250 275 300 350 400 450 500 550 600 650 700 750 800 900
100
125
150
175
200
225
250
275
300
350
400
450
500
550
600
650
700
750
800
900
1000
1100
1200
1300
1400
1500
1600
1700
1800
1900
2000
2100
100
122
133
143
152
151
169
176
183
195
207
217
227
236
245
253
261
268
275
289
301
313
324
334
344
353
362
371
379
387
395
402

137
150
161
172
181
190
199
207
222
235
247
258
269
279
289
298
306
314
330
344
358
370
382
394
404
415
425
434
444
453
461


164
177
189
200
210
220
229
245
260
274
287
299
310
321
331
341
350
367
384
399
413
426
439
452
463
475
485
496
506
516



191
204
216
228
238
248
267
283
299
313
326
339
351
362
373
383
402
420
437
453
468
482
495
508
521
533
544
555
566




219
232
244
256
266
286
305
321
337
352
365
378
391
402
414
435
454
473
490
506
522
536
551
564
577
590
602
614





246
259
272
283
305
325
343
360
375
390
404
418
430
442
465
486
506
525
543
559
575
591
605
619
633
646
659






273
287
299
322
343
363
381
398
414
429
443
457
470
494
517
538
558
577
595
612
629
644
660
674
688
702







301
314
339
361
382
401
419
436
452
467
482
496
522
546
569
590
610
629
648
665
682
698
713
728
743








328
354
378
400
420
439
457
474
490
506
520
548
574
598
620
642
662
681
700
718
735
751
767
782









383
409
433
455
477
496
515
533
550
567
597
626
652
677
701
724
745
766
785
804
823
840
857










437
464
488
511
533
553
573
592
609
643
674
703
731
757
781
805
827
849
869
889
908
927











492
518
543
567
589
610
630
649
686
719
751
780
808
838
860
885
908
930
952
973
993












547
573
598
622
644
666
687
726
762
795
827
857
886
913
939
964
988
1012
1034
1055













601
628
653
677
700
722
763
802
838
872
904
934
963
991
1018
1043
1068
1092
1115














656
683
708
732
755
799
840
878
914
948
980
1011
1041
1069
1096
1122
1147
1172















711
737
763
787
833
876
916
954
990
1024
1057
1088
1118
1146
1174
1200
1226
















765
792
818
866
911
953
993
1031
1066
1100
1133
1164
1195
1224
1252
1279

















820
847
897
944
988
1030
1069
1107
1143
1177
1209
1241
1271
1301
1329


















875
927
976
1022
1066
1107
1146
1183
1219
1253
1286
1318
1348
1378



















984
1037
1086
1133
1177
1220
1260
1298
1335
1371
1405
1438
1470

112
2200
2300
2400
2500
2600
2700
2800
2900
410
417
424
430
437
443
450
456
470
478
486
494
501
509
516
523
525
534
543
552
560
569
577
585
577
587
597
606
616
625
634
643
625
636
647
658
668
678
688
697
671
683
695
706
717
728
738
749
715
728
740
753
764
776
787
798
757
771
784
797
810
822
834
845
797
812
826
840
853
866
879
891
874
890
905
920
935
950
964
977
945
963
980
996
1012
1028
1043
1058
1013
1031
1050
1068
1085
1102
1119
1135
1076
1097
1116
1136
1154
1173
1190
1208
1137
1159
1180
1200
1220
1240
1259
1277
1195
1218
1241
1262
1283
1304
1324
1344
1251
1275
1299
1322
1344
1366
1387
1408
1305
1330
1355
1379
1402
1425
1447
1469
1356
1383
1409
1434
1459
1483
1506
1529
1406
1434
1461
1488
1513
1538
1562
1586
1501
1532
1561
1589
1617
1644
1670
1696
100 125 150 175 200 225 250 275 300 350 400 450 500 550 600 650 700 750 800 900

Tiãúp bng (6-4)
b, mm
a
mm
1000 1100 1200 1300 1400 1500 1600 1700 1800 1900 2000 2100 2200 2300 2400 2500 2600 2700 2800 2900
1000
1100
1200
1300
1400
1500
1600
1700
1800
1900
2000
2100
2200
2300
2400
2500
2600
2700
2800
2900
1093
1146
1196
1244
1289
1332
1373
1413
1451
1488
1523
1558
1591
1623
1655
1685
1715
1744
1772
1800

1202
1`256
1306
1354
1400
1444
1486
1527
1566
1604
1640
1676
1710
1744
1776
1808
1839
1869
1898


1312
1365
1416
1464
1511
1555
1598
1640
1680
1719
1756
1793
1828
1862
1896
1929
1961
1992



1421
1475
1526
1574
1621
1667
1710
1753
1973
1833
1871
1909
1945
1980
2015
2048
2081




1530
1584
1635
1684
1732
1778
1822
1865
1906
1947
1986
2024
2061
2097
2133
2167





1640
1693
1745
1794
1842
1889
1933
1977
2019
2060
2100
2139
2177
2214
2250






1749
1803
1854
1904
1952
1999
2044
2088
2131
2173
2213
2253
2292
2329







1858
1912
1964
2014
2063
2110
2155
2200
2243
2285
2327
2367
2406








1968
2021
2073
2124
2173
2220
2266
2311
2355
2398
2439
2480









2077
2131
2183
2233
2283
2330
2377
2422
2466
2510
2552










2186
2240
2292
2343
2393
2441
2487
2533
2578
2621











2296
2350
2402
2453
2502
2551
2598
2644
2689












2405
2459
2411
2562
2612
2661
2708
2755













2514
2568
2621
2672
2722
2771
2819














2624
2678
2730
2782
2832
2881















2733
2787
2840
2891
2941
















2842
2896
2949
3001

















2952
3006
3058


















3061
3115



















3170
a, mm

1000 1100 1200 1300 1400 1500 1600 1700 1800 1900 2000 2100 2200 2300 2400 2500 2600 2700 2800 2900


113
3) Täøn tháút ạp sút trãn âỉåìng äúng giọ
Cọ 2 dảng täøn tháút ạp lỉûc:
- Täøn tháút ma sạt dc theo âỉåìng äúng
∆
p
ms

- Täøn tháút củc bäü åí cạc chi tiãút âàûc biãût : Cän, cụt, tã, van
a. Täøn tháút ma sạt
Täøn tháút ma sạt âỉåüc xạc âënh theo cäng thỉïc :

λ
- Hãû säú tråí lỉûc ma sạt
l - chiãưu di äúng, m
d - âỉåìng kênh hồûc âỉåìng kênh tỉång âỉång ca äúng, m

ρ
- Khäúi lỉåüng riãng ca khäng khê, kg/m
3


ω
- Täúc âäü khäng khê chuøn âäüng trong äúng , m/s
Hãû säú tråí lỉûc ma sạt cọ thãø tênh nhỉ sau :
* Âäúi våïi äúng nhäm hồûc tän mng bãư màût bãn trong lạng v tiãút diãûn trn
λ
= 0,0032 + 0,221.Re-0,237, khi Re > 10
5
(6-11)
trong âọ:
Re l tiãu chøn Reynolds : Re =
ω
d/
ν

ν
- Âäü nhåït âäüng hc ca khäng khê , m
2
/s
* Âäúi våïi bãư màût nhạm
k
1
l hãû säú mỉïc âäü gäư ghãư trung bçnh, m
Bng 6-5
Loải äúng k
1
.10
3
, mm
Kẹo liãưn
Måïi sảch
Khäng bë rè
Trạng km, måïi
0
÷
0,2
3
÷
10
6
÷
20
10
÷
30
* Âäúi våïi äúng bàòng nhỉûa täøng håüp

Viãûc tênh toạn theo cạc cäng thỉïc tỉång âäúi phỉïc tảp, nãn ngỉåìi ta â xáy dỉûng âäư thë âãø xạc
täøn tháút ma sạt, củ thãø nhỉ sau:
Tỉì cäng thỉïc (6-9) ta cọ thãø viãút lải nhỉ sau :
∆
p
ms
= l .
∆
p
1
(6-15)
OmmH
d
l
p
ms 2
2
,
2

ρω
λ
=∆
5
4
10Re,
Re
3164,0
<= khi
λ
(6-9)
2
1
]
7/.Re
Re
log.81,1[
1
+
=
dk
λ
25,007,0
Re.
323,0
d
=
λ
- Âäúi våïi polyetylen
25,0
01,0
Re.
39,0
d=
λ
- Âäúi våïi vinylpast
(6-10)
(6-12)
(6-13)
(6-14)

114
l - Chiãưu di âỉåìng äúng, m
∆
p
1
- Täøn tháút ạp lỉûc trãn 1m chiãưu di âỉåìng äúng, Pa/m
Ngỉåìi ta â xáy dỉûng âäư thë nhàòm xạc âënh
∆
p
1
trãn hçnh 6.4. Theo âäư thë ny khi biãút 2
trong cạc thäng säú sau : lỉu lỉåüng giọ V (lêt/s), täúc âäü khäng khê
ω
(m/s) trong âỉåìng äúng,
âỉåìng kênh tỉång âỉång d
tâ
(mm) l xạc âënh âỉåüc täøn tháút trãn 1m chiãưu di âỉåìng äúng.
Phỉång phạp xạc âënh theo âäư thë ráút thûn låüi v nhanh chọng.




































Hçnh 6-4 : Âäư thë xạc âënh täøn tháút ma sạt


115
R
R
9
0
°
θ
d d
θ
d
(1) (2) (3)
b. Täøn tháút củc bäü
Täøn tháút ạp lỉûc củc bäü âỉåüc xạc âënh theo cäng thỉïc:
∆
p
cb
=
ξ
.
ρω
2
/2 (6-16)
Trë säú
ξ
tråí lỉûc củc bäü phủû thüc hçnh dảng, kêch thỉåïc v täúc âäü giọ qua chi tiãút.
Nãúu täúc âäü trãn ton bäü äúng âãưu thç cọ thãø xạc âinh
∆
p
cb
=
ρω
2
/2 x
Σξ
. (6-17)
Cọ 2 cạch xạc âënh täøn tháút củc bäü :
- Xạc âënh täøn tháút củc bäü theo cäng thỉïc (6-16), trong âọ hãû säú
ξ
âỉåüc xạc âënh cho
tỉìng kiãøu chi tiãút riãng biãût: Cụt, cän, Tã, Chảc vv
∆
p
cb
=
ξ
.
ρω
2
/2 , N/m
2

- Qui âäøi ra âäü di äúng thàóng tỉång âỉång v xạc âënh theo cäng thỉïc täøn tháút ma sạt:
l
tâ
=
ξ
.d
tâ
/
λ

∆
p
c
= l
tâ
.
∆
p
1
(6-18)
Dỉåïi âáy chụng täi láưn lỉåüt giåïi thiãûu cạch tênh täøn tháút củc bäü theo 2 cạch nọi trãn.
c. Xạc âënh hãû täøn tháút củc bäü theo hãû säú
ξ

∆
p
cb
=
ξ
.
ρω
2
/2 , N/m
2

∆
p
cb
- Täøn tháút tråí lỉûc củc bäü , N/m
2

ξ
- Hãû säú tråí lỉûc củc bäü.
ρ
- Khäúi lỉåüng riãng ca khäng khê. Láúy
ρ
= 1,2 kg/m
3


ω
- Täúc âäü giọ âi qua chi tiãút nghiãn cỉïu , m/s
c.1 Cụt tiãút diãûn trn









Hçnh 6-5: Cụt tiãút diãûn trn
Cụt tiãút diãûn trn cọ cạc dảng ch úu sau:
- Cụt 90
o
tiãút diãûn trn, cong âãưu
- Cụt 90
o
tiãút diãûn trn, ghẹp tỉì 3
÷
5 âoản
- Cụt 90
o
näúi thàóng gọc
- Cụt tiãút diãûn trn
α
o
cong âãưu hồûc ghẹp.
c.1.1- Cụt 90
o
, tiãút diãûn trn, cong âãưu .
Hãû säú tråí lỉûc củc bäü
ξ
âỉåüc tra theo t säú R/d åí bng 6.6 dỉåïi âáy:
R - Bạn kênh cong tám cụt äúng, m
d - Âỉåìng kênh trong ca äúng, m
Bng 6.6 : Hãû säú
ξ


R/d 0,5 0,75 1,0 1,5 2,0 2,5
ξ

0,71 0,33 0,22 0,15 0,13 0,12

Xem chi tiết: Điều hòa không khí - Chương 6