Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hội và sự thành công của phát triển, bất kỳ một giải pháp nào mà thiếu đồng bộ,
không chặt chẽ đều để lại hậu quả tiêu cực.
2. Công tác đền bù Giải phóng mặt bằng
2.1. Thực chất của đền bù giải phóng mặt bằng.
Luật đất đai năm 2003 quy định: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà
nớc đại diện chủ sở hữu. Vì vậy nhà nớc nắm trong tay quyền chiếm hữu,
quyền định đoạt và quyền sử dụng đất đối với toàn bộ đất đai trên phạm vi lãnh
thổ đất nớc. Nắm trong tay quyền định đoạt, nhà nớc có quyền quyết định số
phận pháp lý của đất đai đồng thời có quyền lợi dụng tính năng của đất để phục
vụ cho lợi ích kinh tế và đời sống của con ngời. Nhà nớc trao quyền sử dụng đất
cho ngời sử dụng đất thông qua hình thức giao đất( có thu tiền hoặc không thu
tiền SDĐ ), cho thuê đất, công nhận quyền sdđ đối với ngời đang sử dụng đất ổn
định. Ngời sdđ có quyền lợi dụng tính năng của đất phục vụ lợi ích cho mình,
đồng thời phải sử dụng đất theo đúng mục đích và thực hiện nghĩa vụ đối với
nhà nớc, trong đó ngời sử dụng đất có nghĩa vụ Giao lại đất trong khi nhà
nứoc có quyết địnhthu hồi hoặc khi hết thời hạn sử dụng đất.
Khi nhà nớc thu hồi đất để phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế xã
hội, mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì vô
tình nhà nớc đã vi phạm vào quyền sử dụng đất của ngời sử dụng, làm ảnh hởng
trực tiếp đến đời sống của ngời sdđ nên phải đền bù cho họ khi tiến hành thu hồi
đất.
Đền bù GPMB đợc hiểu là việc chi trả lại đầy đủ tơng xứng những thiệt
hại về đất đai, nhà ở, vật kiến trúc, công trình hạ tầng kỹ thuật, cây cối, hoa màu
và các chi phí khác để ổn định đời sống, sản xuất, chuyển đổi nghề nghiệp cho
ngời bị thu hồi đất đai, tài sản trên đất khi nhà nớc thu hồi đất để sử dụng vào
mục đích quốc phòng an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.
Chính sách đền bù giải phóng mặt bằng bao gồm những quy định về việc
đền bù thiệt hại về đất, về tài sản gắn liền với đất thu hồi, các biện pháp hỗ trợ
để ổn định sản xuất và đời sống cho ngời có đất bị thu hồi. Trong điều kiện hiện
nay, nớc ta đang trong thời kỳ phát triển nền kinh tế hàng hoá đổi mới về mọi
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
mặt kinh tế, văn hoá, xã hội. Bên cạnh đó, mục tiêu củng cố quốc phòng, an
ninh để bảo vệ đất nớc trớc những âm mu mới của kẻ thù cũng đặt ra những yêu
cầu mới. Nhu cầu đất đai để xây dựng các công trình về y tế, văn hoá, giáo dục,
thể dục, thể thao, các công trình du lịch, dịch vụ, thơng mại, phát triển đô thị
công trình an ninh quốc phòng là rất lớn. Nếu nhà nớc không có những chính
sách và những quy định phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần nhà n-
ớc thu hồi đất để sử dụng vào múc đích quuốc phòng, an ninh, lợi ích công
cộng, lợi ích quốc gia, sẽ có nhiều hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng
không có chỗ ở, không có việc làm, công việc sản xuất kinh doanh bị ngừng trệ,
đời sống của họ sẽ lâm vào khó khăn.Thực tế cho thấy, công tác GPMB khi nhà
nớc thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới mọi mặt
của đời sống kinh tế xã hội nhân văn của nhiều ngời, của cả cộng đồng dân c.
Giải quyết không tốt, không thoả đáng quyền lợi của ngừơi có đất bị thu hồi và
ngời bị ảnh hởng khi thu hồi đất để dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là
những khiếu kiện tập thể đông ngời, làm cho tình hình trở nên phức tạp, từ đó
gây nên sự mất ổn định về kinh tế chính trị xã hội nói chung.Từ đó, quá trình
thực hiện đền bù GPMB để thực hiện các dự án xây dựng luôn phải giải quyết,
dung hoà mâu thuẫn về lợi ích của hai nhóm đối tợng là ngời đợc giao đất và
ngời bị thu hồi đất. Ngời đợc giao đất ( Trong đó có cả các cơ quan nhà nớc)
luôn tìm cách giảm chi phí bồi thờng GPMB nhằm hạ giá thành xây dựng, tiết
kiệm chi phí sản xuất. Trong khi đó ngời bị thu hồi đất luôn đòi hỏi phải đợc trả
một khoản bồi thờng càng nhiều càng tốt mà trớc hết phải là thoả đáng; mặt
khác trong nội bộ những ngời đợc đền bù có ngời chấp hành tốt chíng sách đất
đai của nhà nớc, có ngời chấp hành cha tốt, do đó đòi hỏi xử lý sao công bằn
cũng là một viếc hết sức khó khăn.
Nghiên cứu tìm hiểu tận gốc rễ của vấn đề đền bù thiệt hại, GPMB đề ra
một chính sách hợp lý, đủ chi tiết và dự kiến trớc mọi tình huống để giả quyết
hài hoà, thoả đáng quyền lợi của ngời đợc giao đất và ngời bị thu hồi đất là rất
cần thiết, góp phần tạo động lực phát triển.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Kể từ thời kỳ xây dựng và phát triển kinh tế ở miền Bắc cho đến trớc khi
có luật đất đai năm 1993, để phục vụ cho việc lấy đất xây dựng các công trình
của nhà nớc, các chính sách về đền bù thiệt hại đã đợc ban hành, cụ thể là: Nghị
định số 151/TTg ngày 14/01/1959 của hội đồng chính phủ quy định tạm thời về
trng dụng đất; Thông t số 1792/Ttg ngày 11/01/1970 của phủ thủ tớng quy định
một số điểm tạm thời về bồi thờng nhà cửa, đất đai, cây cối, các hoa màu cho
nhâ dân ở những vùng xây dựng kinh tế mở rộng thành phố. Do ở thời kỳ này
đất đai cha đợc thừa nhận là có giá cho nên các chính sách bồi thờng, giải
phóng mặt bằng còn nhiều hạn chế, thể hiện trong cách tính giá trị bồi thờng,
phơng án thực hiện. Đến khi nhà nớc xác lập quyền sở hữu duy nhất và tuyệt
đối về đất đai tại hiến pháp 1980, Hội đồng Bộ trởng đã ban hành Quyết địnhvề
đền bù thiệt hại đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất có rừng sang sử dụng vào mục
đích khác hơn là chính sáhc GPMB hiện nay.
Hiến pháp năm 1992 ra đời đã đặt nền móng cho việc xây dựng chính
sách bồi thờng, GPMB qua những điều khoản quy định cụ thể sau:
Điều 17: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân.
Điều 18: nhà nớc giao đất cho các tổ chức, cá nhân sử dụng ổn địnhlâu
dài Tổ chức, cá nhânđợc chuyển quyền sử dụng đất đợc nhà nớc giao theo
quyết định của pháp luật.
Điều 23: trờng hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và lợi
ích quốc gia, nhà nớc trng mua hoặc trng dụng có bồi thờng tài sản cho cá nhân
hoặc tổ chức theo thời giá thị trờng.
Điều 58: Công dân có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để
dành nhà ở, t liệu sản xuất, vốn và tài sản trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ
chức kinh tế khác; đối với đất đợc NN giao sử dụngthì theo quyết định tại Đ17
và Đ18
Đồng thời luật đất đai năm 1993 đã quy định nhànớc thực hiện giao đất
sử dụng ổn định, lâu dài cho các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức, NN còn cho tổ
chức, hộ gia đình, cá nhân thuê đất. Trong trờng hợp thật cần thiết, nhà nớc thu
hồi đất đang sử dụng của ngời sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì ngời bị thu hồi đất đợc
đền bù thiệt hại.
Luật đất đai năm 2003 quy định cụ thể hơn về việc bồi thờng, tái định c
cho ngời có đất bị thu hồi và việc hỗ trợ để thực hiện thu hồi đất. Luật quy định
cụ thể các trờng hợp bồi thờngvà tái định c đảm bảo chỗ ở ổn định cho ngời dân
sau khi bị thu hồi đất.
Hiến pháp năm 1992, luật đất đai 1993đã đặt cơ sở pháp lý cho việc đền
bù thiệt hại GPMB và cụ thể tại nghị định 90/cp ngày 17/08/1994 của chính phủ
quy định về việc đền bù .thiệt hại về đấ khi nhà nớc thu hồi đất để sử dụng vào
mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Quy định khi
nhà nớc thu hồi đất, ngời bị thu hồi đất đợc đền bù thiệt hại bằng đất hoặc đợc
đền bù thiệt hại bằng tiền. Tuy nhiên sau 3 năm triển khai, khả năng thực hiện
của nghị định này là rất hạn chế do: sau khi ban hành luật đất đai, về cơ bản đất
đai đã có chúử dụng, đền bù thiệt hại bầng đất không thể thực thi; đền bù bằng
tiền thì căn cứ vào giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành theo khung giá của
chính phủ, nhng giá đất do nhà nớc ban hành quá thấp so với giá chuyển quyền
sử dụng đất đai tại hầu hết các địa phơng.
Nhân thấy những bất cập trên, chính phủ đã ra NĐ số 22/1998/NĐ-CP
ngày 24/4/1998 thay thế nghị định số 90/1994/NĐ-CP; về cơ bản có kế thừa
một số quy định của nghị định số 90 và có một số quy định nh tiền đền bù thiệt
hại về đất vẫn theo quy định của chính phủ, nhng đợc nhân với hệ số k, để đảm
bảo giá đất tính đền bù phù hợp với khả năng sinh lời và giá chuyển nhợng
quyền sử dụng đất tại địa phơng; Quy định rõ hơn về vấn đề tái định c; chính
sách hỗ trợ có lợi nhiều hơn cho ngời bị thu hồi đất. Tuy vậy, sau một thời gian
thực hiện, nghị định 22/CP cũng đã có những hạn chế sau: Mặc dù giá dất tính
đền bù đợc nhân theo hệ số K nhng vẫn còn quá thấp so với thời giá thị trờng,
cha có sự thống nhất về cách xác định giáất giữa các địa phơng, cha làm rõ
trách nhiệm của UBND các cấp, các nghành, chủ dự án trong công tác GPMB,
cha quy định việc bồi thờng, hỗ trợ cho ngời bị ảnh hởng Vì vậy luật đất đai
năm 2003 ra đời, chính sách về đèn bù thiệt hại GPMB & tái định c đã đợc quy
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
đinh rõ trong nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004. Nghị định 197 ra
đời thay thế cho nghị định 22?CP quy định về bồi thờng, hỗ trợ và tái định c khi
nhà nớc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng an ninh, lợi ích quốc
gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế.
2.2. Phạm vi áp dụng và đối tợng đợc đền bù trong chính sách:
Phạmvi áp dụng chính sách bồi thờng, hỗ trợ khi nhà nớc thu hồi đất đợc
quy định tại NĐ197/2004/NĐ-CP : Đợc bồi thờng, hỗ trợ và tái định c khi nhaf
nớc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng , an ninh, lợi ích quốc
phòng, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế. Khái niệm này bao gồm
cả đất sử dụng cho các dự án sản xuất kinh doanh, khu chế xuất, khu công
nghiệp, khu công nghệ cao, khu vui chơi giải trí, khu du lịch, khu đô thị mới,
khu dân c tập trung và các dự án đầu thoặc phát triểnkhác đã đợc cơ quan nhà
nứoccó thẩm quyền quyết định và đất sử dụng xây dựng các công trình phục vụ
công ích và công cộng khác khong nhằm mục đích kinh doanh của địa phơng
do UBND tỉnh, thành phố trrực thuộc Trung ơng quyết định.
Nhà nớc thực hiện việc bồi thờng, hỗ trợ, tái định c và GPMB:
- Tổ chức đợc nhà nớc giao đất không thu tiền sử dụng đất thì tiền bồi th-
ờng, hỗ trợ, tái định c và kinh phí tổ chức thực hiênj bồi thờng, hỗ trợ, tái đinh
c đợc tính vào vốn đầu t cua dự án.
- Tổ chức, cá nhân đợc nhà nớc giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê
đất có trách nhiệm chi trả trớc tiền bồi thờng, hỗ trợ ,tái định c và kinh phí tổ
chức thực hiện bồi thờng, hỗ trợ và tái định c theo quy định của NĐ197/CP và
đợc trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp.
- Tổ chức, cá nhân nớc ngoài, ngời VN định c ở nớc ngoài đầu t vào VN
thì không phải trả tiền bồi thờng, hỗ trợ tái định c, nếu đẫ chi trả thì đợc trừ số
tiền đã trả vào tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất phải nộp.
Phạm vi bồi thờng hỗ trợ cho ngời sử dụng đất khi nhà nớc thu hồi đất là:
Bồi thờng hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất nhà nớc thu hồi; bồi thờng
hoặc hỗ trợ về tài sản hiện có gắn liền vói đất và các chi phí đầu t vào đất bị nhà
nớc thu hồi; Hỗ trợ di chuyển; hỗ trợ ổn định đời sống; hỗ trợ đào tạo chuyển
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
đổi nghềvà hỗ trợ khác cho ngời bị thu hồi đất; hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời
sống tại khu tái định c. Khi ngời sử dung đất bị nhà nớc thu hồi đất mà phải di
chuyển chỗ ở thì đợc bố trí tái định c bằng một trong các hình thức sau: Bồi th-
ờng bằng nha ở; bồi thừong bằng giao đất ở mới; bồi thờng bằng tiền tiền để tự
lo chỗ ở mới
Đối tợng đợc bồi thờng bằng đất đợc quy định cụ thể tại NĐ
197/2004/NĐ-CP ngời bị nhà nớc thu hồi đất, nêuc ó một trong những điều kiện
ssau thì đợc bồi thừong. Chứng tỏ có: Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
có quyết định giao đất của cơ quan nhà nớc có thẩm quyền, hộ gia đình, cá nhân
sử dụng đất ổn định đợc xác nhận là không có tranh chấp mà có một trong các
loại giấy tờ theo quy định của nhà nớc
Về hạn mức bồi thờng đất ở: Diện tích đất ở bồi thờng cho mỗi hộ gia
đình theo hạn mức đátt ở do UBND tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ơng quyết
định, nhng không vợt qua diện tích đất bị thu hồi. Trong trờng hơp đất ở bị thu
hồi đất ở có thể đợc đền bù thêm một phần diện tích đất ở tuỳ theo quyết định
của địa phơng, phần còn lại thì đợc đền bù bằng tiền. NĐ 197/2004/NĐ-CP
cũng quy đinh nguyên tắc bồi thờng tài sản gồm bồi thờng nhà, công trình xây
dựng trên đất; bồi thờng cho ngời thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nớc, bồi thờng về
di chuyển mồ mả; bồi thơngđối vơiứ công trình văn hoá, di tích lịch sử., nhà
thờ, đình chùa, am , miếu; bồi thờngđối ới cây trồng vật nuôi; bồi thờng cho ng-
ời lao động do ngừng việc.
Tài sản trên đất hợp pháp và có khái niệm hợp pháp hoá đợc bồi thờng
100% giá trị tài sản; tài sản trên đất bất hợp pháp sẽ đợc hỗ trợ 80%mức bồi th-
ờng hoặc không đợc hỗ trợ bồi thờng tuỳ theo mức độ bất hợp pháp của tài sản.
Về mức tiền bồi thờngnhà và các công trình xây dựng trên đất bằng giá trị hiẹn
tại cộng với một khoản tiền bằng tỷ lệ tối đa không lớn hơn 100% giá trị xây
dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tơng đơng với nhà, công
trình bị thiệt hại. Ngoài bồi thờng về đất và bồi thờng về tài sản, NĐ
197/2004/NĐ-CP cũng quy định các chính sách hỗ trợ nh: hỗ trợ di chuyển, hỗ
trợ ổn định cuộc sốngvà ổn đinh ssản xuất; hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
tạo việc làm; hỗ trợ ngời đang thuê nhà không thuộc sở hữu nhà nớc; hỗ trợ khi
thu hồi đất công ích của dxã, phờng, thị trấn và hỗ trợ khác để đảm bảo ổn định
đời sống và sản xuất cho ngời bị thu hồi đất.
II. Sự cần thiết phải xây dựng nhà ở tái định c trong Giải
phóng mặt bằng.
1. Khái niệm tái định c :
Việc thực hiện các dự án phát triển kết cấu hạ tầng, các khu công nghiệp,
khu chế xuất, khu đô thị mới đòi hỏi phải thu hồi đất đai đã làm cho ngời dân
tại vùng quy hoạch dự ánphát triển buộc phải di chuyểnchỗ ở. Điều này đã làm
ảnh hởng sâu sắc, làm đảo lộn cuộc sống của ngời dân. Vì vậy nhà nớcphải giải
quyết các vấn đề bồi thờng thiệt hại, di chuyển và tái địh c cho những ngời bị
ảnh hởng.
Tái định c đợc hiểu là quá trình từ bồi thờng cho các tài sản bị thiệt hại,
di dân đến nơi ở mới cùng các biện pháp hỗ trợ việc tái tạo lạicác tài sản bị mất
hoặc hỗ trợ di chuyển trong trờng hợp hộ phải di chuyểnvà cuối cùng là toàn bộ
các chơng trình biện phápnhằm giúp những ngời bị ảnh hởng khôi phục lại cuộc
sống và nguồn thu nhập của họ và ổn định đời sống ngời dân.
Tái định c, nh vậy, gồm hai quá trình riêng biệt nhng có quan hệ chặt chẽ
với nhau: Di dân và xây dựng lại cuọoc sống của ngời dân bị di dời. Tính phức
tạp của tái định c và sự phong phú, đa dạng của dự án khiến cho mục tiêu thực
hiện tốt công tác này nh một nhiệm vụ đầy khó khăn và ngày càng trở thành
nhân tố trọng yếu trong thực hiện các dự án phát triển.
2. Công tác tái định c:
2.1.Vai trò của công tác tái định c:
Trong những năm gần đây, việc triển khai các dự án xây dựng lớn ở nớc
ta diễn ra ngày càng mạnh mẽ và gặp không ít những khó khăn, trong đó khó
khăn lớn nhất là việc đền bù giả phóng mặt bằng, nhất là ở những nơi phải di
dời nhiều dân c. Tiến độ thi công kéo dài gây lãng phí lớn, không ít đơn từ kiện
cáo kéo dài .gây khó khăn cho ban quản lý dự án và gây bất an cho ngời dân.
Trong đó công tác tái định c cho ngời có đất bị thu hồi là vấn đề mà ngời dân
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
quan tâm nhiều nhất. Vì không ít ngời khi bị di chuyển chỗ ở đã ảnh hởng đáng
kể tới đời sống và thu nhập của họ, làm cho cuộc sống ngời dân càng khó khăn
thêm. Nguyên nhân chủ yếu là: Đối với đặc thù là một nớc nông nghiệp vì vậy
diện tích đất thu hồi phục vụ cho mục đích xây dựng chủ yếu lấy từ đất nông
nghiệp vì vậy diện tích đất thu hồi phục vụ cho mục đích xây dựng chủ yếu lấy
từ đất nông nghiệp, đất làm nhà ở tại khu vực nông thôn và ven đô thị, và một
phần đất đô thị nằm trong quy hoạch. Nếu nhà nớc không có chính sách và uy
định phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần nhà nớc thu hồi đất để sử
dụng vào mục đích quốc phồng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng,
mục đích kinh tế, sẽ có thêm nhièu hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng
không còn ruộng đất-t liệu sản xuất chính-để nuôi sống gia đình và bản thân gia
đình họ. Trong khi đó nghành nghề trong nông thôn cha phát triển, trình độ, khả
năng của ngời nông dân kông thể đáp ứng đợc với yêu cầu cao của nền sản xuất
tiên tién trong đô thị, công nghiệp, du lịch, tình trạngmột số hộ dân không có
nhà ở trong một thời gian dài, sự chênh lệch giá cả giữa nơi ở cũ và nơi ở mới;
cơ sở hạ tầng kém hơn, sự phân tán về mặt xã hội vì vậy nhà nớc không thể để
tình trạng thực hiện dự án mang lại lợi ích ccho một số ngời thì lại buộc một số
cá nhân khác lâm vào tình trạng khó khăn, nghèo túng.Trong khi mục tiêu phát
triển kinh tế và xây dựng đất nớc của Đảng và nhà nớc ta là dân giầu nớc mạnh,
xã hội công bằng văn minh. Trong chiến lợc phát triển đất nớccó chiến lợc phát
triển nhà ở, nhằm tạo điều kiện cho nhân dân có chỗ ở rộng rãi hơn, tiện nghi
hơn qua mỗi thời kỳ phát triển của dất nớc. Để thực hiện đợc điều này nhà nớc
cần phải có các chính sách và biện pháp thoả đáng giúp cho ngời bị ảnh hởng
bởi dự án lập lại cuộc sống của mình nh khi không có dự án, ổn định đời sóng
và thu nhập.
Đất nớc ta đang bớc vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chúng ta
không chỉ có những đô thị đẹp, hiện đại, những khu sản xuất khổng lồ, những
công trìng công cộng khang trang mà còn kèm theo đó là chỗ ở của ngời dân
cần phải đợc nâng cấp, tiện nghi hơn, rộng rãi hơn chính vì vậy phải tính toán
một cách toàn diện, không thể có hiện tợng một công trình mới ra đời là kéo
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
theo những ngời dân không có chỗ ở hoặc chỗ ở kém hơn chỗ ở cũ. Nếu không
nhìn nhận rõ bản chất của công tcs tái định c, mỗi năm chúng ta có hàng ngàn
dự án đầu t xây dựng, mỗi dự án kéo theomột gia đình không có chỗ ở thì đã
hàng ngàn gia đình thiếu chỗ ở hoặc chỗ ở tạm bợ, nh vậy là sự phát triển thiên
lệch, mục tiêu lớn của quốc gia không đạt đợc, vấn đề thiếu chỗ ở không chỉ
dừng vấn đề ở mà còn kéo theo hàng loạt tệ nạn, tiêu cực xã hội phát sinh, sẽ
ảnh hởng đến tiến trình phát triển của đất nớc.
Trong thực hiện tái định c, ngoài việc đền bù thiệt hai về đất, nhà và tài
sản, cây trồng, vật nuôi có trên đất, còn có những thiệt hại vô hình( có thật) nh-
ng rất khó lờng hoá chính xác đợc. Ví dụ nh: do mất vị tríkinh doanh, mất đất
canh tác, hộ gia đình, cá nhân sau khi tái định c phải tìm kiếm những công việc
mới; tạm nhừng chờ việc để thực hiện đền bù, di chuyển, xây dựng lại chỗ ở
mới; các ảnh hởng do thay đổi điều kiện vì khí hậu đến sức khoẻ, tập quán sinh
hoạtTuỳ thuộc đặc điểm và mức độ tác động của dự án đầu t đến ngời bị ảnh
hởng , những thiệt hại vô hình này cần phải đợc xem xét , giả quyết thông qua
các chính sáchhỗ trợ thích hợp. Các hỗ trợ, trợ cấp cần thiết còn có tác dụng
điều chỉnh những khác biệt, chênh lệch về lợi ích giữa những ngời bị ảnh hởng
nhằm đảm bảo tính công bằng khi thực hiện chính sách tái định c.
2.2. Mục tiêu chuẩn bị quỹ nhà, quỹ đất tái định c:
Mọi mục tiêu của quốc gia cũng là để ngời dân có ăn, có mặc, có chỗ ở
ổn định và đợc học hành nâng cao dân trí để xây dựng đất nớc. Chính vì vậy
trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc sẽ có nhiều khu đô thị,
nhiều điểm dân c, nhiều khu sản xuất, văn hoá mọc lên thì việc di chuyển, giả
toả dân c là không thể tránh khỏi. Để ổn định đời sống và bù đắp một phần thiệt
hại mà những ngời dân bị thu hòi đã phải chịu, Nhà nớc phải luôn có chính sách
tái định cphù hợp, nhằm đảm bảo cho ngời dân phải di chuyển có đợc chhỗ ở ổn
định, có điều kiện sống và tiện nghi bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ, nhng chắc
chắn phải tố hơn nơi ở cũ về mọi mặt thì mới tạo điều kiện cho ngời dâ sóng ổn
định và phát triển.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các phơng án bồi thờng hỗ trợ tái định c hiện nay là bồi thờng bằng đất,
bằng tiền hoặc bố trí các hộ dân vào các khu tái định c tạp trung thì phơng án
bố trí các hộ dân vào các khu tái định c tập trung đợc xem là phơng án khả thi
hơn cả.
Phơng án bồi thờng bằng đất là phơng án khó thực hiện hơn cả vì đa số
các địa phơng đất công ích còn lại không đáng kể nên không đáp ứng đợc yêu
cầu đền bù bằng đất. Mặt khác, với một số lợng lớn các hộ phải di dờiđể giải
phóng mặt bằng, các hộ có diện tích đất thu hồi lớn( đất do cha ông để lại ở khu
vực nông thôn) thì việc đền bù cho họ một diện tích đất với giá trị tơng đơng là
rất khó.
Trong các phơng án bồi thờng thiệt hại GPMB hiện nay hầu hết việc bbồi
thờng cho dân đều đợc trả bằng tiền, trong số tiền bồi thờng đó có ngời dân có
đủ điều kiện để tạo lập nơi ở mới có cuộc sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, song
cũng có những ngời dân do nhu cầu cuộc sóng còn khó khăn , nhiều nhu cầu chi
tiêu quan trọng hơn vì vậy họ đã không đủ tiền để tạo dựng nơi ở mới, phải sống
tạm bợ với nhu cầu sống rất thấp, có thể làm cho ngời dân gặp khó khăn, nghèo
túng hơn sau khi phải di chuyển. Nh vậy mục tiêu lớn của quốc gia về nhà ở cho
ngời dân phần nào hông thực hiện đợc.
Do vậy, phơng án bồi thờng cách bố trí các hộ dân trong diện giả toả vào
các khu tái định c đợc xem là phơng án khả thi hết sức cần thiết. Thực hiện ph-
ơng án này không những tiết kiệm đất đai trong điều kiện quỹ đất công ích
không còn nhiều mà nhà nớc còn có thể gúp ngời dân ổn định đời sống tại nơi
có các điều kiện về nơi ăn chốn ở bằng hợc tốt hơn trớc bằng việc xây dựng cơ
sở hạ tầng đồng bộ cho các khu tái định c tập trung.
Mục tiêu của việc chuẩn bị quỹ nhà ở, đất ở tái định c là:
- Đảm bảo nhu cầu và tiến độ cho việc giả phóng mặt bằng thực hiện các
dự án phát triển kinh tế xã hội. Giúp cho ngời dân có chỗ ở ổn định , không còn
tình trạng ngời dân phải thuê nhà ở tạm trong thời gian thực hiện dự án, phân bổ
lại dân c trong vùng thực hiện dự án theo quy hoạch, nhằm ổn định trật tự, an
ninh xã hội
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét