Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Dạng thứ nhất là bảo vệ cho ngời thân của ngời đợc bảo hiểm về mặt kinh tế
nếu nh ngời đợc bảo hiểm qua đời hoặc không còn khả năng lao động.
Dạng thứ hai là bảo vệ cho chính ngời đợc bảo hiểm cho thời gian sống sau
khi kết thúc hợp đồng bảo hiểm.
Thứ hai, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là hợp đồng có thời hạn dài. Thời
hạn ngắn nhất của bảo hiểm nhân thọ là 5 năm. Vì vậy, việc ký kết hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ chủ yếu đợc tiến hành với từng cá nhân, việc ký kết theo nhóm rất
ít và chủ yếu là loại bảo hiểm tử kỳ có thời hạn xác định trớc.
Thời hạn hợp đồng dài có thể ảnh hởng tới nghĩa vụ nộp phí của bên mua
bảo hiểm, vì không thể chắc chắn rằng tình hình tài chính của bên mua bảo hiểm
trong tơng lai sẽ nh lúc mà bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân
thọ với doanh nghiệp bảo hiểm. Đồng thời vì thời hạn của hợp đồng kéo dài nên
trong quá trình thực hiện hợp đồng, bên mua bảo hiểm đợc quyền thay đổi nội
dung hợp đồng nh đề nghị giảm bớt số tiền bảo hiểm, thay đổi loại hình bảo hiểm
nhân thọ, điều chỉnh thời hạn nộp phí và phơng thức nộp phí
Thứ ba, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là hợp đồng có tính tiết kiệm. Tính
tiết kiệm của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đợc thể hiện ở việc bên mua bảo hiểm
dùng những khoản tiền nhỏ để nộp phí bảo hiểm có thể là hàng tháng, hàng quý,
hàng năm, cho tới khi ngời đợc bảo hiểm qua đời hoặc ngời đó vẫn còn sống khi
hết thời hạn quy định trong hợp đồng, bản thân ngời đợc bảo hiểm hoặc ngời thân
của ngời đó sẽ nhận đợc một khoản tiền đáng kể (thờng nhiều hơn tổng số phí bảo
hiểm phải nộp) giống nh tiền gửi tiết kiệm. Việc đợc nhận số tiền bảo hiểm và việc
nhận tiền gửi tiết kiệm khác nhau ở chỗ số tiền bảo hiểm này không thể tuỳ ý lấy
ra, mà phải cho tới khi xảy ra sự kiện bảo hiểm mới đợc nhận lại.
Thứ t, sự kiện bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ không hoàn
toàn gắn liền với rủi ro xảy ra đối với ngời đợc bảo hiểm. Sự kiện bảo hiểm
trong bảo hiểm nhân thọ thờng bao gồm: trờng hợp tử vong, hết hạn hợp đồng,
sống đến độ tuổi nhất định . Khi các sự kiện này xảy ra đối với ng ời đợc bảo
hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm chi trả tiền bảo hiểm cho ngời thụ h-
ởng.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thứ năm, nội dung của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thờng bao gồm
những điều khoản mẫu. Các điều khoản trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thờng
đợc các doanh nghiệp bảo hiểm soạn thảo sẵn. Nội dung của các điều khoản quy
định về đối tợng bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, trách nhiệm bảo hiểm, loại trừ trách
nhiệm bảo hiểm, phí bảo hiểm, thời hạn bảo hiểm, thời hạn, phơng thức trả tiền
bảo hiểm, các quy định giải quyết tranh chấp Khách hàng muốn giao kết hợp
đồng bảo hiểm nhân thọ với doanh nghiệp bảo hiểm thì phải chấp nhận toàn bộ
các điều khoản đã đợc soạn thảo sẵn đó.
Thứ sáu, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là loại hợp đồng thanh toán có định
mức, không phải là một hợp đồng bồi thờng. Số tiền bảo hiểm mà doanh nghiệp
bảo hiểm sẽ thanh toán cho bên mua bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm là số
tiền bảo hiểm mà bên mua bảo hiểm đã lựa chọn khi ký kết hợp đồng. Về nguyên
tắc thì số tiền bảo hiểm không bị hạn chế, chỉ cần hai bên bàn bạc, thống nhất với
nhau là đợc. Các doanh nghiệp bảo hiểm thờng đa ra các mức tiền bảo hiểm để
bên mua bảo hiểm dễ dàng lựa chọn.
Ngoài ra, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thờng có quy định kèm thêm các
sản phẩm bổ trợ là sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ. Sản phẩm bảo hiểm phi
nhân thọ thờng đợc quy định kèm trong các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là bảo
hiểm sức khoẻ và bảo hiểm tai nạn con ngời. Các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp
các sản phẩm bảo hiểm bổ trợ này nhằm gia tăng yếu tố bảo hiểm, đồng thời tạo
lợi thế cạnh tranh, thu hút khách hàng mua sản phẩm bảo hiểm nhân thọ của
doanh nghiệp đó.
Từ những đặc trng của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cùng với bản chất của
một loại hợp đồng bảo hiểm, có thể đa ra định nghĩa về hợp đồng bảo hiểm nhân
thọ nh sau:
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là sự cam kết giữa hai bên, theo đó bên
nhận bảo hiểm (công ty bảo hiểm) có trách nhiệm và nghĩa vụ chi trả cho bên đ-
ợc bảo hiểm khi có các sự kiện bảo hiểm xảy ra, còn bên đợc bảo hiểm có trách
nhiệm và nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm nh đã thoả thuận theo quy định pháp luật
[14] .
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và
doanh nghiệp bảo hiểm về việc doanh nghiệp bảo hiểm cam kết bảo hiểm cho
tuổi thọ của ngời đợc bảo hiểm, theo đó, bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo
hiểm và tơng ứng doanh nghiệp bảo hiểm sẽ trả tiền bảo hiểm cho ngời đợc bảo
hiểm hoặc ngời thụ hởng nếu ngời đợc bảo hiểm sống hoặc chết trong thời hạn
thoả thuận[18].
Cách định nghĩa này cho thấy trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ những ng-
ời liên quan gắn với các nghĩa vụ hoặc quyền lợi là: doanh nghiệp bảo hiểm, bên
mua bảo hiểm, ngời đợc bảo hiểm và ngời thụ hởng, trong đó trách nhiệm cơ bản
của bên mua bảo hiểm là nộp phí bảo hiểm và trách nhiệm của doanh nghiệp bảo
hiểm là trả tiền bảo hiểm .
Doanh nghiệp bảo hiểm là doanh nghiệp đợc thành lập, tổ chức và hoạt
động theo quy định pháp luật của các quốc gia để kinh doanh bảo hiểm. Theo quy
định của Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000 của Việt Nam, doanh nghiệp bảo
hiểm nhân thọ không đợc đồng thời kinh doanh các sản phẩm bảo hiểm phi nhân
thọ, ngoại trừ các sản phẩm bổ trợ cho hoạt động kinh doanh chính.
Bên mua bảo hiểm là chủ thể giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ với
doanh nghiệp bảo hiểm và đóng phí bảo hiểm. Bên mua bảo hiểm có thể đồng thời
là ngời đợc bảo hiểm hoặc ngời thụ hởng. Ngời đợc bảo hiểm là cá nhân có tuổi
thọ là đối tợng bảo hiểm. Ngời đợc bảo hiểm có thể đồng thời là ngời thụ hởng.
Ngời thụ hởng là tổ chức, cá nhân đợc bên mua bảo hiểm chỉ định để nhận tiền
bảo hiểm. Ngời thụ hởng có thể đồng thời là ngời đợc bảo hiểm. Nếu trong hợp
đồng không thoả thuận về ngời thụ hởng thì ngời đợc bảo hiểm mặc nhiên đợc coi
là ngời thụ hởng. Tổ chức, cá nhân muốn trở thành bên mua bảo hiểm phải đáp
ứng các điều kiện theo quy định pháp luật: bên mua bảo hiểm phải có năng lực
hành vi dân sự đầy đủ, phải có quyền lợi có thể đợc bảo hiểm, và phải đợc sự chấp
thuận của ngời đợc bảo hiểm trong trờng hợp bảo hiểm đối với cái chết của ngời
này.
1.3. Phân loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ rất đa dạng, bao gồm nhiều loại khác nhau.
Việc phân loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ rất có ý nghĩa trong việc xác định sự
kiện bảo hiểm trong hợp đồng là gì, khi nào nó xảy ra, trách nhiệm của các bên ra
sao và khi nào thì quan hệ hợp đồng giữa các bên chấm dứt. Có thể phân loại hợp
đồng bảo hiểm nhân thọ theo các cách sau:
Nếu căn cứ vào tính chất của sự kiện bảo hiểm, hợp đồng bảo hiểm nhân
thọ đợc chia thành: hợp đồng bảo hiểm nhân thọ tử kỳ, hợp đồng bảo hiểm nhân
thọ sinh kỳ và hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp.
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ tử kỳ là loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ,
theo đó doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho ngời thụ hởng, nếu ngời
đợc bảo hiểm chết trong thời hạn đợc thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Sự kiện
bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ loại này là: ngời đợc bảo hiểm chết
trong thời hạn đã đợc các bên thoả thuận trớc trong hợp đồng. Hợp đồng bảo hiểm
nhân thọ tử kỳ có 3 dạng chủ yếu:
* Bảo hiểm tạm thời: doanh nghiệp bảo hiểm sẽ thanh toán số tiền bảo hiểm
hoặc những khoản trợ cấp định kỳ cho ngời thụ hởng nếu ngời đợc bảo hiểm chết
trớc một thời điểm ấn định trong hợp đồng. Nếu hết thời hạn hợp đồng mà ngời đ-
ợc bảo hiểm còn sống thì quan hệ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giữa các bên sẽ
chấm dứt.
* Bảo hiểm trờng sinh: doanh nghiệp bảo hiểm cam kết trả tiền bảo hiểm
khi ngời đợc bảo hiểm tử vong vào bất cứ thời điểm nào kể từ ngày hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ có hiệu lực.
* Bảo hiểm tử kỳ có điều kiện: tơng tự bảo hiểm tạm thời, việc thanh toán
trợ cấp chỉ đợc thực hiện khi ngời đợc bảo hiểm chết nhng ngời thụ hởng đợc chỉ
định phải còn sống.
Hợp đồng bảo hiểm sinh kỳ là loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, theo đó
doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho ngời thụ hởng, nếu ngời đợc
bảo hiểm vẫn sống đến thời hạn đợc thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Sự kiện
bảo hiểm trong hợp đồng loại này là sự kiện sau khi kết thúc thời hạn quy định
trong hợp đồng, ngời đợc bảo hiểm vẫn còn sống. Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
sinh kỳ có 3 dạng hợp đồng cơ bản sau:
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Bảo hiểm có số tiền bảo hiểm đợc trả sau: doanh nghiệp bảo hiểm sẽ trả
số tiền bảo hiểm ấn định, nếu ngời đợc bảo hiểm sống đến kỳ hạn đợc xác định tại
ngày ký kết hợp đồng.
* Bảo hiểm trợ cấp trả sau (bảo hiểm niên kim trả sau): doanh nghiệp bảo
hiểm cam kết thanh toán những khoản trợ cấp định kỳ thờng niên hoặc định kỳ
hàng tháng cho ngời đợc bảo hiểm. Các khoản trợ cấp này chỉ bắt đầu đợc thanh
toán vào một ngày ấn định (thờng là ngày về hu của ngời đợc bảo hiểm) và chỉ đợc
chi trả khi ngời đợc bảo hiểm còn sống. Tuỳ theo thoả thuận trong hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ mà các khoản trợ cấp này sẽ đợc thanh toán cho đến khi ngời đợc
bảo hiểm qua đời (hợp đồng bảo hiểm nhân thọ loại này đợc gọi là niên kim nhân
thọ) hoặc chỉ đợc thanh toán trong một thời kỳ nhất định.
* Bảo hiểm trợ cấp trả ngay: theo quy định tại hợp đồng loại này, bên mua
bảo hiểm nộp một khoản phí bảo hiểm duy nhất khi ký kết hợp đồng bảo hiểm. Số
phí bảo hiểm này là một số tiền bảo hiểm, nó tạo nên các khoản trợ cấp mà doanh
nghiệp bảo hiểm sẽ bắt đầu thanh toán cho ngời thụ hởng khi đến một thời hạn
quy định và sẽ kéo dài trong một khoảng thời gian hoặc trọn đời.
Hợp đồng bảo hiểm hỗn hợp là loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ kết hợp cả
hai loại nghiệp vụ bảo hiểm là bảo hiểm sinh kỳ và bảo hiểm tử kỳ. Đây là loại sản
phẩm chủ yếu trên thị trờng bảo hiểm nhân thọ hiện nay. Hợp đồng bảo hiểm nhân
thọ hỗn hợp có 2 dạng sau:
* Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp thông thờng: theo quy định trong hợp đồng
loại này, ngời đợc bảo hiểm sẽ đợc trả tiền bảo hiểm nếu còn sống đến một thời
điểm ấn định trong hợp đồng; còn nếu ngời đợc bảo hiểm chết trớc thời hạn hợp
đồng, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ thanh toán tiền bảo hiểm cho ngời thụ hởng.
* Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp có thời hạn cố định: doanh nghiệp bảo hiểm
sẽ trả một khoản tiền nhất định tại một ngày xác định nếu ngời đợc bảo hiểm sống
hoặc chết.
Nếu căn cứ theo thời hạn thực hiện hợp đồng, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
gồm hai loại: hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có xác định thời hạn và hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ không xác định thời hạn.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có xác định thời hạn là loại hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ mà các bên thoả thuận trớc thời hạn của hợp đồng. Trong thời hạn
đó hoặc khi kết thúc thời hạn, doanh nghiệp bảo hiểm phải có nghĩa vụ trả tiền bảo
hiểm nếu xảy ra sự kiện bảo hiểm. Khi doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện xong
nghĩa vụ này, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sẽ chấm dứt.
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ không xác định thời hạn là loại hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ mà trách nhiệm bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm chỉ kết thúc
khi ngời đợc bảo hiểm chết hoặc ngời thụ hởng đã nhận hết quyền lợi bảo hiểm.
Các nghiệp vụ bảo hiểm áp dụng hợp đồng dạng này là bảo hiểm trọn đời (bảo
hiểm trờng sinh của nghiệp vụ bảo hiểm tử kỳ) và bảo hiểm trả tiền định kỳ (còn
gọi là niên kim nhân thọ).
2. Những vấn đề cơ bản về chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
2.1. Khái niệm chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ nói riêng và hợp đồng bảo hiểm nói chung
đều là một dạng của hợp đồng dân sự. Để đa ra định nghĩa chấm dứt hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ, trớc hết cần xây dựng định nghĩa về chấm dứt hợp đồng dân sự.
Hợp đồng dân sự bao giờ cũng đợc phát sinh từ những hành vi có ý thức
của các chủ thể tham gia. Vì vậy, các sự kiện làm chấm dứt một hợp đồng dân sự
không phải là sự biến mà đó là những sự kiện đợc xuất hiện từ hành vi có ý thức
của các chủ thể hoặc do pháp luật quy định. Các căn cứ chấm dứt hợp đồng cũng
là các căn cứ chấm dứt nghĩa vụ dân sự (nghĩa vụ theo hợp đồng). Điều 424 Bộ
luật dân sự năm 2005 của Việt Nam có quy định về các trờng hợp chấm dứt hợp
đồng dân sự nh sau:
Hợp đồng chấm dứt trong các trờng hợp sau đây:
1. Hợp đồng đã đợc hoàn thành;
2. Theo thoả thuận của các bên;
3. Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân hoặc chủ thể khác chấm
dứt mà hợp đồng phải do chính cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể đó thực hiện;
4. Hợp đồng bị huỷ bỏ, bị đơn phơng chấm dứt thực hiện;
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
5. Hợp đồng không thể thực hiện đợc do đối tợng của hợp đồng không còn
và các bên có thể thoả thuận thay thế đối tợng khác hoặc bồi thờng thiệt hại;
6. Các trờng hợp khác do pháp luật quy định.
Từ những điều trên có thể định nghĩa chấm dứt hợp đồng dân sự nh sau:
Chấm dứt hợp đồng dân sự là hành vi pháp lý của các bên tham gia hoặc
theo quy định pháp luật, theo đó quan hệ hợp đồng dân sự đã đợc xác lập giữa
các bên sẽ chấm dứt; kể từ thời điểm hợp đồng chấm dứt, các bên không tiếp tục
thực hiện quyền và nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng đó nữa, nói cách khác,
các bên không còn chịu sự ràng buộc bởi hợp đồng.
Chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hoàn toàn phù hợp với định nghĩa
trên và có những đặc trng sau đây:
Thứ nhất, trong các loại hợp đồng dân sự khác, các bên hoàn toàn có thể
xác định chính xác thời điểm chấm dứt của hợp đồng đó (vào ngày tháng cụ thể
khi thực hiện xong công việc cho ngời có quyền, bên bán nhận đợc tiền thanh
toán, bên mua nhận đợc hàng hoặc thời điểm cụ thể do các bên thoả thuận).
Song, đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, đối tợng hợp đồng- tuổi thọ của con
ngời, có tính chất đặc biệt, phức tạp. Không ai có thể biết chắc chắn đợc tuổi thọ
của một ai đó sẽ là bao nhiêu. Do vậy, trong rất nhiều trờng hợp không thể xác
định đợc thời điểm cụ thể hợp đồng bảo hiểm nhân thọ chấm dứt. Các bên chỉ có
thể thoả thuận với nhau rằng khi một sự kiện nào đó xảy ra thì hợp đồng bảo hiểm
nhân thọ sẽ chấm dứt.
Thứ hai, vì nội dung của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ bao gồm các điều
khoản mẫu - những điều khoản đợc doanh nghiệp bảo hiểm soạn thảo sẵn; trong
đó có điều khoản quy định các trờng hợp chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ,
các hợp đồng ký với khách hàng khi các khách hàng này cùng mua một loại sản
phẩm bảo hiểm nhân thọ của doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chấm dứt trong các trờng
hợp giống nhau. Điều này khác hẳn với các loại hợp đồng dân sự khác. Nội dung
các hợp đồng này phần lớn do sự thoả thuận của các bên xây dựng nên. Do đó,
theo thoả thuận của các bên về điều khoản chấm dứt hợp đồng trong các hợp đồng
khác nhau thì các hợp đồng đó chấm dứt trong các trờng hợp khác nhau.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thứ ba, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có đối tợng đặc biệt là: tuổi thọ con
ngời. Đó là đời sống của một con ngời cụ thể, phản ánh quá trình từ khi sống cho
đến khi chết của ngời đó. Do đó, khi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ mất đi đối tợng
thì đơng nhiên chấm dứt, bởi vì không thể thay thế tuổi thọ của ngời này bằng tuổi
thọ của ngời khác.
Từ định nghĩa về chấm dứt hợp đồng dân sự và các điểm đặc trng của chấm
dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, có thể định nghĩa chấm dứt hợp đồng bảo hiểm
nhân thọ nh sau:
Chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là hành vi pháp lý của bên mua
bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc theo quy định của pháp luật, theo đó
quan hệ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đã đợc xác lập giữa các bên sẽ chấm dứt;
kể từ thời điểm hợp đồng chấm dứt, các bên không tiếp tục thực hiện các quyền
và nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đó nữa, nói cách
khác, các bên không còn chịu sự ràng buộc bởi hợp đồng.
2.2. Các nguyên tắc cơ bản trong việc chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
Chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
2.2.1. Nguyên tắc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong
hợp đồng
Khi chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ phải tuân thủ nguyên tắc này,
bởi vì trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ tồn tại sự không cân xứng lợi ích giữa
các bên, tức là chỉ duy nhất một bên có lợi. Điều này thể hiện nh sau: nếu sự kiện
bảo hiểm nhân thọ xảy ra trong thời hạn thực hiện hợp đồng thì doanh nghiệp bảo
hiểm thờng phải trả tiền bảo hiểm nhiều hơn số phí mà bên mua bảo hiểm nộp cho
họ; còn nếu sự kiện bảo hiểm không xảy ra trong thời gian đó thì bên mua bảo
hiểm sẽ nhận đợc một khoản tiền ít hơn nhiều số phí mà họ phải đóng, thậm chí là
không nhận đợc bất kỳ khoản tiền nào nh trong trờng hợp ngời đợc bảo hiểm chết
trong thời gian thực hiện hợp đồng bảo hiểm sinh kỳ.
Do vậy nên khi tham gia bảo hiểm nhân thọ, khách hàng luôn muốn nhận đ-
ợc số tiền bảo hiểm nhiều nhất, còn doanh nghiệp bảo hiểm thì lại muốn trả số tiền
bảo hiểm ít nhất.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong hợp đồng là một
trong những nguyên tắc giao kết hợp đồng dân sự, do đó khi chấm dứt hợp đồng
cũng phải đảm bảo nguyên tắc này. Cần xây dựng các quy định pháp luật để bảo
vệ quyền, lợi ích chính đáng của một bên khi bên kia đơn phơng chấm dứt thực
hiện hợp đồng. Hành vi pháp lý của một bên dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng là
những hành vi đợc pháp luật cho phép thực hiện và quy định thủ tục chặt chẽ để
thực hiện hành vi đó, đồng thời Nhà Nớc cũng đa ra các quy định để bảo vệ quyền
lợi cho bên còn lại. Trong quá trình thực hiện hợp đồng cũng nh khi chấm dứt hợp
đồng, các bên thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật tức là đã thực
hiện tốt nguyên tắc này.
2.2.2. Nguyên tắc không đợc khởi kiện đòi đóng phí bảo hiểm
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu bên mua bảo hiểm không đóng
hoặc đóng không đủ phí bảo hiểm là nguyên nhân hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
chấm dứt trớc thời hạn, thì doanh nghiệp bảo hiểm không đợc khởi kiện truy đòi
bên mua đóng phí bảo hiểm. Đặc điểm này khác hẳn với những hợp đồng kinh tế
thông thờng diễn ra trên thực tế.
Thông thờng, đối với các hợp đồng bảo hiểm tài sản, trách nhiệm dân sự,
khi hợp đồng chấm dứt vì bên mua bảo hiểm không đóng hoặc đóng phí bảo hiểm
không đủ thì bên mua bảo hiểm vẫn phải đóng đủ phí bảo hiểm đến thời điểm
chấm dứt hợp đồng bảo hiểm. Song, quy định này không áp dụng đối với hợp đồng
bảo hiểm con ngời trong đó có hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
Không đợc kiện đòi nộp phí bảo hiểm là nguyên tắc đạo đức khi giao kết
hợp đồng bảo hiểm con ngời. Yếu tố tự nguyện trong các hợp đồng dân sự là rất
quan trọng, nhng yếu tố tự nguyện của bên mua bảo hiểm khi tham gia bảo hiểm
con ngời lại càng quan trọng hơn bao giờ hết. Bởi vì chế độ bảo hiểm con ngời có
đối tợng bảo hiểm rất đặc biệt luôn gắn với giá trị nhân thân của mỗi con ngời cụ
thể, đó là sức khoẻ, tai nạn, tính mạng, tuổi thọ của con ngời. Đối tợng bảo hiểm
này có đặc điểm là không thể xác định đợc giá trị, mục đích của bảo hiểm con ng-
ời chỉ là để bù đắp rủi ro mà không phải là khôi phục lại khả năng tài chính của
ngời đợc bảo hiểm. Việc không đóng phí bảo hiểm phải có lý do đặc biệt. Không
đóng phí bảo hiểm, nguyên nhân chính là khả năng tài chính của bên mua bảo
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
hiểm không đảm bảo. Do đó, doanh nghiệp bảo hiểm không đợc kiện đòi nộp phí
bảo hiểm. Điểm này là đặc trng của bảo hiểm con ngời nói chung, bảo hiểm nhân
thọ nói riêng.
2.2.3. Nguyên tắc không đợc yêu cầu ngời thứ ba bồi hoàn
Đối với các hợp đồng bảo hiểm con ngời nói chung, hợp đồng bảo hiểm
nhân thọ nói riêng, doanh nghiệp bảo hiểm không đợc yêu cầu ngời thứ ba bồi
hoàn. Nếu họ trực tiếp hoặc gián tiếp gây nên cái chết, thơng tật hoặc ốm đau cho
ngời đợc bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm vẫn thực hiện nghĩa vụ trả tiền bảo
hiểm theo đúng thoả thuận đã ghi trong hợp đồng. Đồng thời, ngời thứ ba phải
chịu trách nhiệm bồi thờng cho ngời đợc bảo hiểm theo quy định pháp luật. Ngời
thứ ba đợc hiểu là các chủ thể khác không phải là bên mua bảo hiểm và cũng
không phải là ngời thụ hởng (trờng hợp ngời đợc bảo hiểm không phải là bên mua
bảo hiểm hoặc ngời thụ hởng). Nếu bên mua bảo hiểm, ngời thụ hởng trực tiếp
hoặc gián tiếp gây nên cái chết, thơng tật hoặc ốm đau cho ngời đợc bảo hiểm thì
doanh nghiệp bảo hiểm không phải trả tiền bảo hiểm, vì đây là trờng hợp loại trừ
trách nhiệm bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm.
Có nguyên tắc này xuất phát từ đặc điểm của đối tợng của hợp đồng bảo
hiểm nhân thọ. Xét về khía cạnh vật chất, ta không thể xác định đợc giá trị của
tuổi thọ con ngời, tuổi thọ con ngời trị giá bao nhiêu là xứng đáng; và rõ ràng là
không phải bất cứ một tổ chức bảo hiểm nào cũng có thể cung cấp cho một ngời
một "giá trị" tơng đơng với việc mất đi một sinh mạng. Một hợp đồng bảo hiểm
nhân thọ không phải là một hợp đồng bồi thờng. Các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
đều dựa trên một số tiền cụ thể, mục đích của nó là cung cấp một khoản tiền cụ
thể khi xảy ra những trờng hợp nêu trong hợp đồng bảo hiểm. Khoản tiền bảo
hiểm cụ thể trong hợp đồng là bao nhiêu phụ thuộc vào sự lựa chọn của bên mua
bảo hiểm trên cơ sở đánh giá khả năng tài chính của bản thân. Trên thực tế, doanh
nghiệp bảo hiểm có định mức sẵn số tiền bảo hiểm từng loại để ngời tham gia bảo
hiểm nhân thọ dễ dàng lựa chọn số tiền bảo hiểm phù hợp.
2.3. Những yếu tố chi phối đến việc chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ chấm dứt trong những trờng hợp khác nhau,
các yếu tố chi phối việc chấm dứt đó cũng rất nhiều, hai yếu tố chủ yếu là:
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét