Thể hiện trong lĩnh vực doanh nghiệp thực hiện sản xuất kinh doanh
theo định hớng phát triển kinh tế xã hội của nhà nớc, hoặc đợc nhà nớc giao
chỉ tiêu kế hoạch thực hiện.
Doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, phí, lệ phí cho ngân sách
nhà nớc và ngợc lại trong một số trờng hợp cần thiết Nhà nớc có thể can thiệp,
bảo vệ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nó thể hiện mối quan hệ
tác động qua lại. Nhà nớc giúp doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong
hành lang pháp lý cho phép và doanh nghiệp cũng có nghĩa vụ duy trì hoạt
động của bộ máy nhà nớc.
ở nớc ta, do còn thành phần kinh tế quốc doanh nên sự tài trợ của nhà
nớc đợc thể hiện bằng việc đảm bảo một phần vốn pháp định cho các doanh
nghiệp. Trong quá trình hoạt động trong lĩnh vực then chốt của nền kinh tế sẽ
đợc nhà nớc chú trọng đầu t vốn nhằm giúp cho doanh nghiệp phát triển tốt
hơn.
2.2 Quan hệ tài chính doanh nghiệp với chủ thể kinh tế khác
trong nền kinh tế thị trờng
Đó là quan hệ giữa các doanh nghiệp phát sinh trong quá trình thanh
toán các sản phẩm dịch vụ, góp vốn liên doanh, vốn cổ phần và chia lợi nhuận
do vốn cổ phần, vốn liên doanh mang lại.
Đó là mối quan hệ giữa doanh nghiệp và các tổ chức tài chính trung
gian nh: ngân hàng thơng mại, công ty tài chính, công ty bảo hiểm thể hiện
việc vay và trả nợ, mua bảo hiểm và đợc đền bù thiệt hại, mua và bán cổ phiếu,
trái phiếu.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn có mối quan hệ với thị trờng sức lao động,
thị trờng tài chính, thị trờng hàng hóa nhằm mua bán, trao đổi các yếu tố phục
5
vụ quá trình sản xuất kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ của doanh
nghiệp.
2.3 Quan hệ tài chính phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp
Là những quan hệ phân phối, điều hòa cơ cấu thành phần vốn kinh
doanh, phân phối thu nhập giữa các thành viên, thanh toán hợp đồng lao động
giữa các chủ doanh nghiệp và công nhân viên chức.
Các mối quan hệ này phát sinh một cách thờng xuyên liên tục, đan xen
nhau và hình thành nên hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trờng, tài chính doanh nghiệp có vai trò rất quan
trọng đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nó đảm bảo cho doanh
nghiệp có đủ vốn cần thiết để tham gia vào quá trình tái sản xuất cũng nh tái
sản xuất mở rộng. Tình hình tài chính ổn định và phát triển cho phép doanh
nghiệp thực hiện chế độ hạch toán đầy đủ, tăng sức cạnh tranh trên thị trờng,
hoạt động có hiệu quả, đem lại uy tín với bạn hàng và khách hàng.
3. Chức năng của tài chính doanh nghiệp
Là khả năng khách quan phát huy tác dụng xã hội hay là sự cụ thể hóa bản
chất của tài chính doanh nghiệp.
3.1 Chức năng chu chuyển vốn tiền tệ
Mỗi doanh nghiệp đều cần phải có một lợng vốn tiền tệ đủ lớn để hoạt
động và có quyền sử dụng nguồn vốn đó một cách chủ động nhằm đảm bảo
thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất kinh doanh. Mặt khác, trong quá trình hoạt
động của doanh nghiệp luôn nảy sinh các nhu cầu về vốn ngắn hạn và dài hạn
cho hoạt động kinh doanh thờng xuyên của doanh nghiệp cũng nh cho đầu t
6
phát triển. Do vậy, chức năng này sẽ giúp doanh nghiệp xác định đợc nhu cầu
vốn cần thiết cho từng thời kỳ và giúp cho các nhà quản lý, đầu t nắm đợc tình
hình tài chính để tổ chức nguồn vốn nhằm đầu t đúng hớng và kịp thời.
Với cơ chế hiện nay, nguồn tài chính không chỉ giới hạn ở nguồn cấp
phát ngân sách, nguồn vốn tự có của doanh nghiệp hay nguồn vốn tín dụng
của ngân hàng mà còn có thể đợc hình thành từ thị trờng vốn, huy động vốn
nhàn rỗi trong nhân dân và các khoản đầu t của nớc ngoài. Việc hình thành thị
trờng tài chính song song với thị trờng hàng hóa, tạo ra cơ chế bơm - hút vốn
một cách hợp lý và đẩy nhanh tấc độ luân chuyển vốn trong các doanh nghiệp,
thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phát triển. Điều đó
cho thấy chức năng chu chuyển vốn tiền tệ là một chức năng quan trọng của
tài chính doanh nghiệp vì nó tạo động lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tác
động trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
3.2 Chức năng phân phối
Phân phối là một chức năng quan trọng của tài chính doanh nghiệp, dựa
trên cơ sở sản xuất kinh doanh, khi chu kỳ kinh doanh kết thúc, sản phẩm
hàng hóa đợc tiêu thụ trên thị trờng, doanh nghiệp có thu nhập vì tiền thu bán
hàng hoặc dịch vụ. Chức năng phân phối là cái vốn có nằm sẵn trong phạm trù
tài chính và biểu hiện bản chất của tài chính trong đời sống kinh tế xã hội
khi phân phối của cải vật chất dới hình thức giá trị.
Hình thức phân phối đợc thể hiện nh sau:
Bù đắp vốn đã bỏ ra để mua hàng và nhằm bảo toàn vốn lu động.
Bù đắp một phần chi phí thuộc các yếu tố vật chất đã sử dụng trong quá
trình sản xuất kinh doanh nh chi phí bù đắp hao mòn tài sản cố định, chi
7
phí vật liệu, nhiên liệu, chi phí lao động trong đó bao gồm cả chi phí tiền
lơng, chi phí vận tải, bốc dỡ hàng hóa .tất cả các chi phí này là phải là
những chi phí hợp lý theo chế độ quản lý tài chính ở nớc ta qui định.
Thanh toán thuế và các khoản phải nộp Ngân sách nhà nớc: thuế VAT,
thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, phí và lệ phí.
Phần còn lại sau khi đã bù đắp ba khoản trên gọi là lợi nhuận trớc thuế của
các doanh nghiệp, lợi nhuận này sau khi đã trừ đi thuế thu nhập doanh
nghiệp còn lại là lợi nhuận sau thuế. Lợi nhuận sau thuế sau khi đã trừ đi
các khoản chi phí không hợp lệ nh: tiền nộp phạt, tiền lãi vay quá hạn sẽ
đợc doanh nghiệp phân phối vào các quỹ nh quỹ đầu t phát triển sản xuất
quỹ dự phòng tài chính, quỹ khen thởng phúc lợi, quỹ dự phòng trợ cấp
mất việc làm.
Phân phối là một chức năng vốn có của tài chính doanh nghiệp, nó tác
động tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh đảm bảo cho doanh nghiệp
tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trờng. Đồng thời, nó đáp ứng yêu cầu
của quy luật tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng nền kinh tế cũng
nh chính bản thân doanh nghiệp.
3.3 Chức năng giám đốc tài chính
Chức năng giám đốc tài chính hay còn gọi là chức năng kiểm tra
kiểm soát là một thuộc tính tất yếu, khách quan của tài chính doanh nghiệp.
Nó phản ánh tính chất khách quan của hoạt động tài chính, thông qua đó để
phản ánh trình độ sử dụng vốn vào hoạt động kinh doanh, quá trình tạo lập các
quỹ và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hớng vào việc thực hiện các
yêu cầu của các qui luật kinh tế của nền kinh tế thị trờng. Trong đó đặc điểm
8
cơ bản nhất của giám đốc tài chính là giám đốc bằng đồng tiền các hoạt động
kinh doanh một cách thờng xuyên, liên tục và có hiệu quả nhất.
Nội dung của giám đốc tài chính đợc thực hiện thông qua các chỉ tiêu sử
dụng vốn, chi phí, lợi nhuận
Qua kiểm tra, kiểm soát các chỉ tiêu về hoạt động tài chính, doanh
nghiệp có thể phát hiện ra hiện tợng sử dụng vốn bất hợp lý, chi phí kinh
doanh kém hiệu quả từ đó có những quyết định đúng đắn về tài chính đảm bảo
cho kinh doanh mở rộng, phát triển đúng hớng, chủ động, đảm bảo hiệu quả sử
dụng vốn, thực hiện yêu cầu của chế độ hạch toán kinh tế, nâng cao đới sống
của ngời lao động, tránh tham ô lãng phí và những tổn thất không đáng có gây
nên.
4. Vai trò của tài chính doanh nghiệp
4.1 Đảm bảo huy động đầy đủ, kịp thời vốn cho hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp luôn nẩy sinh các nhu cầu về
vốn ngắn hạn và dài hạn. Tài chính doanh nghiệp đã xác định đúng đắn các
nhu cầu vay vốn cần thiết trong từng thời kỳ, đồng thời lựa chọn các phơng
pháp và hình thức vay vốn từ bên trong và bên ngoài cho phù hợp. Ngày nay,
cùng sự phát triển của nền kinh tế thị trờng, doanh nghiệp càng có nhiều cơ
hội, hình thức lựa chọn nguồn vốn.
Do vậy, tài chính doanh nghiệp càng có vai trò quan trọng trong việc
chủ động lựa chọn hình thức và phơng pháp huy động đảm bảo cho doanh
nghiệp hoạt động nhịp nhàng liên tục với chi phí huy động vốn ở mức thấp
nhất.
9
4.2 Tổ chức sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu qủa
Tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong vào việc đánh giá
và lựa chọn dự án đầu t, trên cơ sở phân tích khả năng sinh lời và mức độ rủi
ro của dự án để lựa chọn dự án đầu t tối u.
Từ khả năng tài chính của doanh nghiệp ta có thể đánh giá đợc cơ hội
kinh doanh. Mặt khác việc huy động tối đa số vốn hiện có giúp giảm bớt và
tránh thiệt hại do ứ đọng vốn gây ra, đồng thời giảm bớt đợc nhu cầu vay vốn,
từ đó giảm khoản tiền trả lãi vay. Việc hình thành và sử dụng thởng phạt vật
chất một cách hợp lý góp phần quan trọng thúc đẩy công nhân viên gắn bó với
doanh nghiệp, tích cực nâng cao năng suất lao động, cải tiến sản xuất kinh
doanh, góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả sử dụng tiền vốn.
4.3 Giám sát, kiểm tra chặt chẽ các mặt hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp
Thông qua các chỉ tiêu kế hoạch tài chính và thực hiện các chỉ tiêu đó,
ngời lãnh đạo và các nhà quản lý doanh nghiệp có thể đánh giá khái quát và
kiểm soát đợc các mặt hoạt động của doanh nghiệp, phát hiện kịp thời những
vớng mắc, từ đó ta có thể đa ra các quyết định điều chỉnh các hoạt động phù
hợp với diễn biến thực tế kinh doanh.
5. Khái niệm, mục đích, ý nghĩa của việc phân tích tình hình
tài chính doanh nghiệp.
5.1 Khái niệm và mục đích phân tích tình hình tài chính doanh
nghiệp.
10
Trớc hết, phân tích đợc hiểu là sự bóc tách, phân chia, các hiện tợng, sự
vật thành các bộ phận hoặc yếu tố cấu thành của chúng, qua đó nhận thức về
hình dáng, kích thớc, tính chất của chúng trong đối tợng nghiên cứu và thấy đ-
ợc mối liên hệ tác động qua lại giữa chúng. Đồng thời, qua phân tích cũng
nhằm thấy đợc sự vận động và xu hớng phát triển mang tính quy luật của sự
vật hiện tợng.
Hoạt động tài chính là một trong những nội dung cơ bản thuộc hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm giải quyết các mối quan hệ phát sinh
trong quá trình kinh doanh đợc thể hiện dới hình thái tiền tệ.
Phân tích tình hình tài chính là quá trình xem xét kiểm tra, đối chiếu và
so sánh số liệu về tài chính hiện thời với quá khứ. Qua đó có thể nhận thức và
đánh giá tiềm năng, hiệu quả cũng nh những rủi ro trong tơng lai và triển vọng
của doanh nghiệp. Phân tích tài chính đa ra một cái nhìn đúng đắn và toàn
diện tình hình tài chính doanh nghiệp, giúp chủ doanh nghiệp và nhà quản lý
đa ra quyết định quản trị một cách chính xác trong quản lý kinh tế nói chung
trong đó có quản lý tài chính.
5.2 Mục đích của phân tích tài chính doanh nghiệp
Nhận thức và đánh giá một cách đúng đắn toàn diện và thật khách quan
tình hình tài chính và quản lý tài chính của doanh nghiệp, qua đó thấy đợc
Những thuộc tính, kết quả đó đạt đợc trong công tác các quản lý tài chính
Những mâu thuẫn tồn tại về những nguyên nhân ảnh hởng không tốt đến
tình hình tài chính.
11
Đánh giá chính xác, toàn diện và khách quan tình hình tài chính trên các
mặt: Huy động các nguồn vốn phân phối, sử dụng và quản lý vôn trong
sản xuất kinh doanh.
Đánh giá công nợ phải thu, phải trả, khả năng thanh toán nợ, bảo toàn và
tăng trởng vốn kinh doanh của doanh nghiệp.
Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh nói chung và hiệu quả sử dụng
từng bộ phận nói riêng.
Cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin kinh tế cần thiết cho
chủ doanh nghiệp, nhà đầu t và những ngời sử dụng thông tin tài chính
khác của doanh nghiệp.
Cung cấp thông tin về tình hình sử dụng vốn, khả năng khai thác vốn, khả
năng thanh toán, hiệu qủa sản xuất kinh doanh giúp doanh nghiệp khắc
phục những thiếu sót tồn tại.
Cung cấp các thông tin về tình hình công nợ, khả năng tiêu thụ sản phẩm,
hàng hóa và khả năng sinh lời cũng nh ảnh hởng làm thay đổi những điều
kiện sản xuất kinh doanh giúp cho doanh nghiệp dự đoán chính xác tơng
lai của mình.
Tóm lại, mục đích quan trọng nhất của phân tích tình hình tài chính là giúp
ngời ra quyết định lựa chọn phơng án kinh doanh tối u và đánh giá chính xác
thực trạng tài chính và tiềm năng của doanh nghiệp.
6. ý nghĩa của phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
Việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan
trọng đối với việc thu thập thông tin của Ban Giám Đốc, nhà đầu t, nhà cho
12
vay tín dụng, các nhà quản lý thông qua đó, mỗi nhóm ng ời này đều có thể
có cái nhìn đúng đẵn về bức tranh tài chính của doanh nghiệp cũng nh từng
khía cạnh trong bức tranh tổng thể đó.
6.1 Đối với các chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh
nghiệp:
Mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng trả
nợ. Bên cạnh đó, họ còn có những mục tiêu khác nh tạo việc làm, nâng cao
chất lợng sản phẩm, cung cấp nhiều sản phẩm hàng hóa với chi phí hấp dẫn,
bảo vệ môi trờng .Do đó, các chủ doanh nghiệp và nhà quản trị rất quan tâm
đến tình hình tài chính của doanh nghiệp để có thể hiểu rõ và đánh giá chính
xác khả năng tài chính giúp họ có những quyết định đúng đắn, kịp thời cho
hoạt động kinh doanh
Phân tích tài chính doanh nghiệp thờng xuyên sẽ:
Tạo thành chu kỳ đánh giá đều đặn về các hoạt động kinh doanh, cân đối
tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, trả nợ, rủi ro tài chính.
Định hớng cho các quyết định của Ban Giám Đốc cũng nh giám đốc tài
chính: quyết định đầu t, tài trợ, phân chia lợi tức cổ phần.
Là cơ sở cho dự báo tài chính: kế hoạch đầu t ngân sách tiền mặt
Là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý.
6.2 Đối với chủ ngân hàng và các nhà cho vay tín dụng:
13
Mối quan tâm chủ yếu của họ là khả năng trả nợ của doanh nghiệp, do
đó họ chú ý đến số lợng tiền và khả năng chuyển đổi thành tiền nhanh của tài
sản, số lợng vốn chủ sở hữu là bảo hiểm khi kinh doanh gặp rủi ro.
+ Việc phân tích tình hình tài chính đối với các khoản vay ngắn hạn thờng đ-
ợc ngời cho vay quan tâm tới khả năng thanh toán nhanh của doanh
nghiệp.
+ Đối với các khoản vay dài hạn thì ngời cho vay đặc biệt quan tâm tới khả
năng thanh toán và sinh lời mà việc hoàn trả gốc và lãi sẽ phụ thuộc vào
khả năng này, bên cạnh những tài sản mà doanh nghiệp đã thế chấp
6.3 Đối với nhà cung cấp vật t, dịch vụ
Cũng giống nh những nhà cho vay tín dụng hoặc chủ ngân hàng, nhóm
ngời này cũng rất quan tâm đến khả năng thanh toán, đặc biệt trong trờng hợp
mua chịu hàng hóa, liệu có đủ tin cậy hay không.
6.4 Đối với nhà đầu t
Họ quan tâm đến: sự rủi ro, thời gian luân chuyển vốn, thời gian hoàn
vốn, giá trị hiện tại, ròng của vốn đầu t, sức sinh lời .do vậy họ cần thông tin
về điều kiện tài chính, hoạt động và kết quả kinh doanh, tiềm năng tăng trởng.
Sự quan tâm đến việc điều hành hoạt động và tính hiệu qủa của công tác quản
lý đảm bảo sự an toàn và tính hiệu qủa của công tác quản lý đảm bảo sự an
toàn và tính hiệu quả cho đầu t.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét